Responsive ThemeForest Wordpress Theme Avada bigtheme.net/wordpress/themeforest/323-avada BIGtheme.net

Typography

Ocena korisnika:  5 / 5

Zvezda aktivnaZvezda aktivnaZvezda aktivnaZvezda aktivnaZvezda aktivna
 

18. april 2018.

“Ja se molbi mojih milih Karanovčana odazivam sa ne manjom ljubavlju pred njima, sa ne manjim rodoljubljem prema otadzbini svojoj”  napisao je u svom ukazu kralj Milan Obrenović na dan kada je Kraljevo ponelo svoje današnje ime 

Kraljevo je omeđeno sa tri reke, plodnih obala pogodnih za ratarstvo, okruženo brdima i planinama, pogodnim za stočarstvo i zato ne iznenađuje što je ovo područije naseljeno pre više hiljada godina. Prvi tragovi naselja na teritoriji Kraljeva i bliže okoline datiraju još od perioda paleolita. U srednjem veku manastir Žiča i njegov značaj, određivali su razvoj okolnih naselja. Manastir Žiča predstavlja temelj naše državotvornosti, svetovne i duhovne samostalnosti. U njemu je prvi srpski arhiepiskop Sava 1221. godine krunisao prvog kralja dinastije Nemanjić, Stefana Prvovenčanog. Poveljom kralja Stefana, ispisanom na zidovima manastira, određeno je da crkva Svetog Spasa u Žiči, bude mesto u kojem će se krunisati srpski kraljevi i hirotonisani poglavari Srpske autokefalne arhiepiskopije.

Za vreme turske vladavine, u defterima smedervskog sandžaka na područiju današnjeg grada, pominje se 1476. godine vlaško selo Rudo Polje. Paralelno sa nazivom Rudo Polje, javlja se prvi put 1540. godine naziv Karanovac, koji se ustalio od 1572. godine do 1882. godine Postoji nekoliko pretpstavki o značenju toga naziva. Po narodnom predanju, Karanovac potiče od imena Karan, sina kneza Šobata koji je upravljao ovom oblašću. Neki naučnici smatraju da reč Karanovac potiče od nemačkog, zapravo saskog, rudarskog izraza „der karen“ koji označava kola za prevoz rude. Izraz je vezan za Sase koji su na poziv kralja Uroša prvog došli u srednjevekovnu srpsku državu sa namerom da započnu kopanje rude. Postoji i jedno legendarno objašnjenje koje govori da Karanovac potiče od turske reči „kara“ i termina za monetu „novac“, tj. crni novac, što je u vezi sa haračem koje je lokalno stanovništvo moralo da predaje turskim vlastima.

Oslobođenje od turske vlasti u 19. veku je omogučilo stvaranje srpske države koja je nastojala da, oslanjajući se na baštinjenu srednjovekovnu državotvornost i tradiciju, istakne svoj značaj. Pod uticajem Milana Piroćanaca, predsednika vlade kneževine Srbije, javila se ideja o proglašenju kneza Milana Obrenovića za kralja, a Srbije za kraljevinu, kako bi se Milanu povratio ugled, poljuljan političkim aferama. Nakon dobijanja uverenja od velikih sila, pre svega Austrije, da neće imati nšta protiv, zakonom od 22. februara 1882. godine Srbija postaje kraljevina, knez Milan kralj, a njegov sin Aleksandar - kraljević. Kao što je bilo očekivano, ova vest je izazvala ushićenje širom Srbije, jer je posle toliko vekova došlo do obnavljanja „nemanjičke srednjovekovne kraljevine“. Telegrami podrške stizali su sa svih strana. Stanovnici Karanovca obratili su se kralju, čestitajući mu na novom zvanju. Takođe su ga pozivali, da u skladu sa srednjovekovnim običajima treba da bude miropomazan. U nastojanju da održi euforiju naroda oko prerastanja Kneževine u Kraljevinu Srbiju, u krugu oko kralja Milana rodila se ideja o putovanju kroz Srbiju u cilju povećanja popularnosti. O tom putovanju „Srpske novine“ uredno su izveštavale i pomoću tih tekstova može da se rekonstriše boravak kralja Milana u našem gradu.

Kralj Milan stigao je u Karanovac 15. aprila 1882. godine gde je veoma svečano dočekan o čemu u novinama piše :

„Nakon što je posetio karanovačku crkvu gde se pomolio, smešten je u sresku kuću, koja je bila opremljena za njegov stan. U sreskoj kući primio je podvorenje građana karanovačkih predvođenih čestitim kmetom Jovanom Novakovićem, oficirskog kora, deputacije narodnog sreza karanovačkog, crnogorskog, gružanskog i ivanjičkog i varoši Kragujevca“. Idućeg dana, u rano jutro, iz Karanovca se zaputio u manastir Studenicu, dočekivan svuda mnogobrojnim deputacijama i usklicima“. Do Progorelice je išao kolima, a ostatak puta konjima. Nakon posete Studenici, kralj se istim putem vratio u Karanovac 18. aprila 1882. godine. Želju Karanovčana za promenu imena kralj je uslišio 19. aprila 1882. godine  i na poleđini akta svojom rukom ispisao rešenje:

Primajuči sa najvećim zadovoljstvom molbu Karanovčana da ime Karanovac drugim zamenim, naređujemo, da se u spomen našeg dolaska u Njihovu varoš Karanovac ubuduće naziva Kraljevo“.

U Kraljevu 19. aprila. 1882. godine

Građani zadovoljni odabranim imenom, izašli su na ulice da pozdrave kralja Milana koji se obratio nadahnutim govorom u kojem je rekao:

Molba koju mi je podnelo predstavništvo ove varoši da joj novo ime nadenem, u mojim je očima jasan i svetao dokaz, da Karanovčani zadahnuti čistim rodoljubljem, hoće da izbrišu i poslednji trag teškog stanja, pod kojim su oni, a sa njima i srpski narod, toliko vekova patili i mučili se. Ja se molbi mojih milih Karanovčana odazivam sa ne manjom ljubavlju pred njima, sa ne manjim rodoljubljem prema otadzbini svojoj ...“ 

Istog dana u popodnevnim satima kralj Milan je posetio srušeni manastir Žiču i naredio da se izvrše iskopavanja i istraživanja radi obnove manastira. Po povratku u Kraljevo dočekan je svečano uz vatromet i bakljadu, a grad i okolna sela bili su čitavu noć osvetljeni. Kralj Milan je 20. aprila iste godine napustio Kraljevo nastavivši putovanje.

Nakon Drugog svetskog rata Kraljevo ponovo menja ime u Ranovićevo, po moćniku Komunističke partije Aleksandru Rankoviću. Glavni incijator ove promene bio je Nikola Koča Jončić, jedan od najistaknutijih komunista Kraljeva. Međutim, već 1953. godine stigle su preporuke za izmenu imena svih ustanova i gradova koje se zovu po živim ljudima. Tada je na sednici Narodnog odbora skupštine u Rankovićevu, održane 6. avgusta 1954. godine odlučeno da se naš grad ponovo zove Kraljevo.

Tripo Spahić, profesor

 

Ostavite komentar

Sva polja označena * su neophodna

3 Comments

  • Gost - Nenad Čingelić

    Gost - Nenad Čingelić

    Poštovani moji da vam objasnim kako je nastao karanovac od rudopolje to sam čuo svoga pokojnog dede koji je poslan u istoriju bolje od bilo kog čoveka za vreme rudopolje posle jela su dva brata karan i beran svedemo istih dana do mosta je bio beranovac od mosta je bio karanovac na istom mjestu bilo je puno džamija braća su bila zagađena zbog ukradene žene jedan drugom rušili su džamije predanje se prenosila sa koljena na koljeno tako je došlo je do mene to je pravi naziv kako je nastao karanovac
    • Ime: Nenad Čingelić
  • Gost - Kraljevcanin

    Gost - Kraljevcanin

    Svaka cast coveku sto napisa i objavi ovo.... Bravo sta je po nacionalnosti gdin Tripo ?
    • Ime: Kraljevcanin
  • Gost - Kraljevcanin

    Gost - Kraljevcanin

    Svaka cast coveku sto napisa i objavi ovo.... Bravo sta je po nacionalnosti gdin Tripo ?
    • Ime: Kraljevcanin

Vreme

Kraljevo Serbia Partly Cloudy (day), 22 °C
Current Conditions
Sunrise: 5:44 am   |   Sunset: 7:37 pm
79%     1.8 m/s     33.051 bar
Forecast
PET Low: 13 °C High: 28 °C
SUB Low: 17 °C High: 30 °C
NED Low: 18 °C High: 28 °C
PON Low: 17 °C High: 30 °C
UTO Low: 18 °C High: 28 °C
SRE Low: 17 °C High: 29 °C
ČET Low: 16 °C High: 29 °C
PET Low: 15 °C High: 29 °C
SUB Low: 16 °C High: 29 °C
NED Low: 15 °C High: 28 °C