Responsive ThemeForest Wordpress Theme Avada bigtheme.net/wordpress/themeforest/323-avada BIGtheme.net

Typography

Ocena korisnika:  5 / 5

Zvezda aktivnaZvezda aktivnaZvezda aktivnaZvezda aktivnaZvezda aktivna
 

14. decembar 2019.

Dvorac koji je krajem XIX veka građen za generala Jovana Belimarkovića, ministra kralja Milana Obrenovića i namesnika maloletnog kralja Aleksandra Obrenovića, kulturno je dobro velike vrednosti i jedan od simbola Vrnjačke Banje

Vila Belimarković u Vrnjačkoj Banji predstavlja jedan od retkih gospodarskih domova - letnjikovaca iz poslednje četvrti XIX veka veka u mešavini romantizma i neorenesanse. Po idejama Pavla Dinića, sestrića vlasnika Jovana Belimarkovića, projektovao ju je bečki arhitekta F. Vinter u stilu poljskih vila Severne Italije. General Jovan Belimarković bio je ministar srpskog kralja Milana Obrenovića i namesnik maloletnog kralja Aleksandra Obrenovića. Vila je građena od 1882. do 1887. godine, a s obzirom na vreme građenja, svojim arhitektonskim odlikama i lokaciji na dominirajućem uzvišenju, postala je mesto sa kojeg je budno praćeno i usmeravano uređanje i regulacija tadašnje Vrnjačke Banje.

Letnjikovac je podignut iznad granice ondašnjeg banjskog reona, a za gradnju je korišćen beli mermer iz Belimarkovićevog majdana pod planinom Goč.

Posle prvog uzleta, dalji razvoj Vrnjačke Banje, po završetku srpsko-turskih ratova 1878. godine jdoveden je u pitanje i zavisio je od odnosa države prema potrebi izrastanja Vrnjačke Banje u pravo mondensko mesto evropskog tipa. Taj odnos država je menjala zahvaljujući uticajnom krugu ljudi, među kojima je vidno mesto zauzimao i general Jovan Belimarković. Imanje na kome se nalazila jedna stara zgrada, prizemna niška čatmara, 400 metara istočno od izvora mineralne vode, u kojoj je od 1869 do 1872. godine počela sa radom vrnjačka osnovna škol,a Jovan Belimarković je pretvorio u najlepši kutak i večito prepoznatljiv motiv Vrnjačke Banje.

Projekat savremene namene i adaptacije zgrade izradio je arhitekta prof. Ivan Antić. Dvorac je proglašen kulturnim dobrom od velike vrednosti. Danas funkcioniše pod imenom „Zamak kulture“ i u njemu je sada smešten Zavičajni muzej Vrnjačke Banje i izložbeni prostor u kom se održavaju brojne izložbe, koncerti, predavanja, dramski kolaži letnje škole i promocije knjiga.

Ko je bio Jovan Belimarković?

Jovan Belimarković rođen je 1. januara 1827. u Beogradu. Svojim vojno-politički radom ostavio je značajan pečat u istoriji Srbije tokom XIX veka. Kupovinom imanja i izgradnjom letnjikovca u Vrnjcima uspeo je da, kao čovek na odgovornim položajima, da značajan doprinos uređenju i razvoju Banje i podizanju njenog ugleda u višim društvenim slojevima Beograda. Pripadao je čuvenoj porodici Baba Dudić, koja je sa rivalskom porodicom Hadži Tomić ostvarivala najveći uticaj na političko-ekonomski život Srbije tog doba. Osnovnu školu završio je u Oraovici u Banatu, a Gimnaziju i Licej u Beogradu 1846. godine. Školovanje je nastavio u Berlinu kao državni pitomac na Univerzitetu do 1848. godine, kada je preveden u vojnog pitomca. Vojničku karijeru započeo je 1851. godine kao profesor Artiljerijske škole u činu poručnika.

Posle unapređenja u činove "štabskog" kapetana 1858. godine, majora 1859. i „polkovnika“ 1869. godine, obavljao je izazovnije poslove: upravnik varoši Beograd 1858. godine, upravnik Oružnice i topolivnice u Kragujevcu, komandant levog krila opsada Beograda 1862. Godine, šef Štaba stajaće vojske, inspektor inženjerskih trupa...

Od 1868. do 1872. godine u činu pukovnika Jovan Belimarković bio je ministar vojni i zastupnik ministra građevina, kao i član Državnog saveta, posle čega je prvi put penzionisan zbog afere oko nabavke opreme za vojsku i stanja u vojnim magacinima.

Pogledajte jesenji zapis iz Vrnjačke Banje sa delom koji je posvećen izložbi o najlepšim banjskim vilama

U vreme srpsko-turskih ratova od 1876. do 1878 godine Jovan Belimarković je reaktiviran, pa je 1877. godine proizveden u čin generala i kao komandant Šumadijskog korpusa doživeo najveće vojničke počasti u novooslobođeni krajevima Srbije, posebno u Nišu i Vranju za zasluge u ratovima. Odlikovan je Takovskim krstom prvog stepena, zlatnom medaljom za hrabrost, ruskim ordenom Svetog Stanislava i brojnim drugim priznanjima.

Drugi odlazak u penziju doživeo je 1882. godine, a ponovno vraćanje u službu 1888. postavljanjem za člana Državnog saveta. Od 1889. do 1893. godine zauzimao je jedno od mesta u namesništvu maloletnog kralja Aleksandra Obrenovića. Marta 1903. godine proglašen je za doživotnog člana Senata, ali posle Majskog prevrata usledilo je novo penzionisanje. Jovan Belimarković umro je u Vrnjačkoj Banji 15. avgusta 1906 godine.

KAKO SE UGASILA LOZA GENERALA JOVANA BELIMARKOVIĆA?

U braku sa Cicom, rođenom Čotrić ( 1854 – 1903) imao je sedmoro dece: trojke rođene 20. decembra 1883. godine: Milana, Stojanku i Miloša, Relju, Veliku, Bosiljku i Cvetu.

Milan je živeo samo pet godina, a Stojanka 11.

Velika rođena 1889. umrla je 1960, Bosiljka rođena 1892. rođena umrla je 1914. a o životu Cvete ne postoje zvanični podaci. Najduže od svih Belimarkovića živeo je Relja, rođen je 1887, a umro 1973. godine. Posle smrti brata Miloša, Relja je bio jedini naslednik vile Belimarković i imanja. Relja je bio učesnik u otadžbinskom ratovima od 1912. do 1918. godine, za šta je više puta odlikovan. Bio je nosilac Albanske spomenice, Belog orla, medalje za hrabrost i drugih odličja, a Drugi svetski rat proveo je u nemačkom zarobljeništvu, kao rezervni potpukovnik. U braku sa Francuskinjom Rassiat Marcelle (Mirjanom), Relja Belimarković nije imao potomaka. Njegovom smrću ugasio se taj deo loze Belimarkovića, a Relja je, neposredno pred smrt, odlučio da proda vilu opštini Vrnjačka Banja.

                 Marina Miljković Dabić

 

 

Ostavite komentar

Sva polja označena * su neophodna

0 Comments