Responsive ThemeForest Wordpress Theme Avada bigtheme.net/wordpress/themeforest/323-avada BIGtheme.net

Typography
Zvezda neaktivnaZvezda neaktivnaZvezda neaktivnaZvezda neaktivnaZvezda neaktivna
 

20. jul 2020.

Iako je Brezanska reka, kao žila kucavica planine Goč nekada bila prava „poslastica“ za rekreativne i ribolovne turiste, pogled na njeno isušeno korito u dužini od oko tri i po kilometra, rastužuje  svakog ko ugleda posledice gradnje MHE

Junske bujice su na brojnim planinskim rekama u slivu Ibra u punoj snazi pokazale poguban učinak mini hidroelektrana (MHE), besmislenost pregrađivanja reka betonskim vodozahvatima i usmeravanja vode u cev, i dodatno poremetile već teško narušene ekosisteme. U redovnim okolnostima, vodostaj na eksploatisanim rekama je drastično mali, pa korita zbog preusmeravanja vode u cevi ostaju skoro suva, dok za vreme ovakvih vanrednih okolnosti i veće količine padavina betonska brana zaustavi vodu, da bi se ona posle nekontrolisano razlila svuda, odronila puteve, brda, oglolila cevi, nanela kamenje i šljunak, razrovala sve okolo, i onda se povukla i ostavila isceđeno korito, pusto i kamenito. Na fotografijama vidimo Brezansku reku, žilu kucavicu planine Goč, čiji se skoro ceo sliv (reka se u gornjem toku zove Gvozdačka) nalazi u zaštićenom području u okviru Specijalnog rezervata prirode Goč – Gvozdac. U donjem delu sliva, za potrebe MHE, sa čitavog kilometra toka reke od ušća u Ibar cevima je odvedena i voda tada neophodna za posebno stanište riba „Gočka reka“. Iako u posebnim staništima riba nije dozvoljeno vađenje peska, šljunka, kamenja i panjeva, niti preduzimanje radnji kojima se, narušavanjem ekoloških odlika ribolovnih voda, ugrožava riblji fond, gradnja je, čudnovato, dozvoljena, a stanište „Gočka reka“ nestalo zajedno sa planinskom vodom.

"Polovina lepote mog života je uništena."

Stari planinar čika-Minja, povodom izgradnje MHE na našim najčistijim planinskim rekama, naročito na njegovoj voljenoj Brezanskoj.

Oplićali donji tokOdroni

Desno vidimo pritoku Šošanicu, malu reku niskog vodostaja koja se dodatno povlači i ponire otkad je na mestu njenog ušća u Brezansku izgrađena betonska brana.

Ovako izgleda Brezanska/Gvozdačka reka uzvodno od vodozahvata i ovakva je i trebalo da ostane.

Gvozdačka reka je desna pritoka Ibra i vrlo je teška i nepristupačna ribolovna voda ovog područja. Izvire na Jelaku, iz više vrela, na 1150 m.n.v., probija se kroz šumu i uzanu klisuru i ima širinu korita od svega 2 do 4 m. Dužina reke je 14 km, a dubina 30 do 70 cm, a pri ušću i 1 m. Korito reke i samo dno su od stena, krupnog kamena. Obale su kamenite, obrasle žbunastom vegetacijom i četinarima. Voda u reci je uvek bistra i izuzetno hladna.

Opasno po život, ustvari opasno protiv života.

MHE Kunara 'renomiranog' izvođača radova Hidro Tan. Dužina cevovoda je oko 3,5 km i on se pruža od mašinske zgrade na samom ušću Brezanske reke u Ibar uzvodno Brezanskom rekom (inače, ovaj deo reke je još 2015. godine proglašen za posebno stanište riba).

Na osnovu Uredbe Vlade Republike Srbije, šumski kompleks Goč-Gvozdac je 2014. proglašen Specijalnim rezervatom prirode II kategorije. U okviru SRP „Goč-Gvozdac„ mogu se izdvojiti zone u kojima se sprovode režimi zaštite I,II,III stepena.

Zaštićeno prirodno dobro obuhvata skoro ceo sliv Gvozdačke reke koja se u donjem toku zove Brezanska reka. Glavni vodotok Goča je Gvozdačka, odnosno Brezanska reka, čiji sliv zahvata površinu od 43.75 km² sa preko 110 evidentiranih izvora…

U odnosu na spisak reliktnih, endemičnih, retkih i ugroženih vrsta na Goču se javljaju: planinski javor (endemit), Pančićevu omoriku – unešena (relikt i endemit), zeleniku (relikt), crni grab (relikt), divlju trešnju, divlju jabuku, jasiku, brezu, beli jasen (kao retke i ugrožene) i divlju krušku, jarebiku, planinski brest (kao retke vrste). Navedene vrste (njihova staništa) su obuhvaćene posebnim režimom zaštite.

Šumski kompleks čini 25 vrsta drveća, od kojih se izdvajaju endemit Balkanskog poluostrva – planinski javor i varijetet crnog bora. Pored toga posebna retkost na području Goča je i sačuvana zajednica bukovo-jelovih šuma.

Specijalni rezervat prirode naseljava i 129 vrsta ptica od kojih su 108 gnezdarice, zatim 20 vrsta vodozemaca i gmizavaca, 27 vrsta sisara.

Zahvaljujući prirodnim odlikama, izraženom vodnom bogatstvu i sačuvanim ostacima ranog rudarenja još iz rimskog perioda, ovo područje, pored prioritetne naučno-istraživačke funkcije i poligona nastave za ugledno gazdovanje šumama odlikuje se turističkim potencijalom sa dominantno zdravstveno rekreativnim karakterom. Površina zaštićenog prirodnog dobra iznosi 3 957ha 17a 39m2.

Tekst i fotografije: Sačuvajmo reke Srbije

 

Ostavite komentar

Sva polja označena * su neophodna

2 Comments

  • Gost - Vesna Vukadinovic

    Gost - Vesna Vukadinovic

    Preduzmimo sve da prestane zlocin nad rekama,nad prirodom.
    • Ime: Vesna Vukadinovic
  • Gost - ja

    Gost - ja

    Strašno i tužno. Da li ovo znaju oni koji imaju moć? Rekla bih da znaju, ali ih je baš briga....što je najgora varijanta.
    • Ime: ja